Zalety cytologii jednowarstwowej
Cytologia jednowarstwowa LBC w porównaniu z konwencjonalną ma zdecydowanie lepszą jakość uzyskanego preparatu, ponieważ obraz składa się z cienkiej warstwy komórek. Nie ma efektu nakładania się komórek, cytolizy czy nieprawidłowego utrwalenia, gdyż szczoteczkę z pobranym materiałem umieszcza się w pojemniku z odpowiednim płynem utrwalającym. Pozwala to na wyeliminowanie komórek zapalnych, krwi, śluzu itp., które często przesłaniają komórki szyjki, przez co stają się one nieczytelne i trudne do oceny. Poza tym ilość komórek uzyskiwanych przy pomocy LBC jest znacznie większa, co wpływa na jakość oceny rozmazu cytologicznego. Przygotowanie rozmazu do oceny jest zautomatyzowane, co eliminuje błędy popełniane przez osoby wykonujące rozmazy.
Sprawia to, że w LBC jest znacznie lepsza wykrywalność nieprawidłowych wymazów w postaci LSIL i HSIL, co ma duże znaczenie w profilaktyce raka szyjki macicy. Niezaprzeczalnym walorem tej metody jest także możliwość jednoczasowej oceny z tego samego materiału obecności DNA wirusa HPV w komórkach. Prawidłowy wynik LBC oraz ujemny wynik testu na HPV sugeruje powtórzenie cytologii dopiero za 3 lata, co ma duże znaczenie, jeśli chodzi o komfort i aspekty finansowe pacjentek.
Celem badania cytologicznego rozmazów z części pochwowej szyjki macicy jest ocena, czy złuszczające się komórki są prawidłowe czy patologiczne. W rozmazach obok komórek nabłonkowych pochodzących z tarczy i kanału szyjki macicy, a niekiedy nawet
z jamy macicy występują często komórki nienabłonkowe (np. krwinki czerwone, limfocyty, komórki zapalne, komórki martwicze i resztki cytoplazmy). To właśnie te komórki, określane jako tło rozmazów, dostarczają informacji, co do odpowiedzi tkanki pacjentki na toczący się proces patologiczny. Ocena tła ma znaczenie pomocnicze i pozwala na uściślenie rozpoznania cytologicznego i tak np. obecność komórek nieprawidłowych (atypowych) na tzw. "czystym" tle świadczy najczęściej o procesach przedinwazyjnych (wczesnych), natomiast tzw. "brudne" tło może przemawiać za bardziej zaawansowanym okresem choroby. Niestety często zdarza się, że komórki te powodują nieczytelność obrazu cytologicznego, pokrywając obficie komórki nabłonka szyjki, przez co nie można ich ocenić. Mogą powodować też cytolizę komórek szyjki, a także ich zmiany zapalne trudne do jednoznacznej interpretacji, co również powoduje nieczytelność obrazu cytologicznego. Wynik cytologii jest wówczas niesatysfakcjonujący i często zdarza się, że trzeba pobrać wymaz jeszcze raz, zwykle po odpowiednim przygotowaniu pacjentki (leczenie przeciwzapalne, odnowienie komórek szyjki odpowiednimi preparatami itp.). Przy silnym odczynie zapalnym spowodowanym np. intensywnie gojącą się nadżerką, czasem zdarza się powtarzać cytologię nawet kilka razy.
Przy nieprawidłowym rozprowadzeniu materiału na szkiełku może się zdarzyć, że komórki będą zachodzić na siebie i przez to mogą być niewidoczne lub trudne do oceny, bądź błędnie ocenione, a to również wiąże się z dodatkowym dyskomfortem pacjentki (dodatkowe leczenie i ponowna cytologia). Podobna sytuacja zdarza się, gdy rozmaz jest nieprawidłowo utrwalony, wybarwiony czy przesuszony.
Opracowała:
dr n. med. Agnieszka Michalska
Starszy Asystent Kliniki Położnictwa i Ginekologii
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego