Poznaj raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest w Polsce drugim co do częstości zachorowań nowotworem złośliwym zaraz po raku sutka, ale jednocześnie jest najczęstszym nowotworem złośliwym narządu rodnego.
Stanowi 7,7% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy zależy od zachowań seksualnych-większe ryzyko dotyczy kobiet, które rozpoczęły życie płciowe przed 16 rokiem życia i które miały większą liczbę partnerów seksualnych.

Poza tym ryzyko jest większe u kobiet, które rodziły więcej niż 3 razy w porównaniu do nieródek lub rodzących mniej niż 3-krotnie.U kobiet używających tabletek antykoncepcyjnych ryzyko rozwoju raka szyjki macicy jest większe i wzrasta wraz z czasem ich stosowania. Długoletnie palenie papierosów sprzyja rozwojowi raka szyjki macicy, również niedobory witaminowe w diecie mogą być czynnikiem rozwoju tego raka. Jeśli chodzi o czynniki genetyczne, to nadal nie potwierdzono sugestii co do odgrywania przez nie roli w zwiększeniu zachorowalności na raka szyjki macicy, jednakże skłonność rodzinna wydaje się być związana z odpornością na infekcje HPV. Infekcje wirusem brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus-HPV) należą bowiem do najczęstszych czynników ryzyka rozwoju raka szyjki macicy, ponieważ ok.70% raków szyjki jest związanych z infekcją tym wirusem. Wszystkie wymienione czynniki ryzyka wpływają na sposobność zarażenia się wirusami HPV lub na możliwość rozwoju zakażenia.

Rak szyjki macicy rozwija się na podłożu nieprawidłowo przebiegających przemian komórkowych w tzw.strefie przekształceń, znajdującej się na granicy nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy części pochwowej szyjki macicy i nabłonka walcowatego kanału szyjki macicy. Komórki tych dwóch nabłonków w strefie przekształceń stale przechodzą jedne w drugie praktycznie przez całe życie kobiety. Jakakolwiek nieprawidłowość w tych przemianach powoduje powstawanie stanów przedrakowych i raka szyjki macicy. Jednym z głównych czynników mogących powodować nieprawidłowe przekształcanie się tych komórek jest zakażenie wirusem HPV, który wbudowuje się w komórki i zaburza w ten sposób ich prawidłową przemianę, budowę i funkcję. Zapoczątkowuje to proces karcinogenezy, czyli nowotworzenia. Powstają nieprawidłowe komórki dysplastyczne i rakowe.

Opracowała:
dr n. med. Agnieszka Michalska
Starszy Asystent Kliniki Położnictwa i Ginekologii
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego